Ca dao (sưu tầm và bổ sung)

A.

* Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.

* Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.

* Ai đưa con sáo sang sông,
Để cho con sáo sổ lồng bay xa.

* Ai ơi đừng lấy học trò,
Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm.

* Anh về học lấy chữ nhu,
Chín trăng em đợi, mười thu em chờ.

* Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

B.

* Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn


* Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa
Mận hỏi thì đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào!

* Bắc thang lên hỏi ông trời
Lấy tiền cho gái có đòi được chăng?

* Bắc thang lên đến cung mây,
Hỏi sao Cuội phải ấp cây cả đời?
Cuội nghe thấy nói, Cuội cười:
- Bởi hay nói dối, phải ngồi gốc cây.

C.

* Chồng em áo rách em thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người.

* Con vua thì lại làm vua
Con sãi ở chùa lại quét lá đa
Bao giờ dân nổi can qua
Con vua thất thế lại ra quét chùa

* Cá không ăn muối cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.

* Cười người chớ vội cười lâu
Cười người hôm trước hôm sau người cười

* Có tài mà cậy chi tài
Chữ tài liền với chữ tai một vần

* Chỉ đâu mà buộc ngang trời,
Tay đâu mà bịt miệng người thế gian.

* Cây khô nghe sấm nứt chồi,
Đạo chồng nghĩa vợ giận rồi lại thương.
Cãi nhau là chuyện bình thường,
Cãi xong tâm sự trên giường cả đêm.

* Cây khô nghe sấm nứt chồi
Đạo chồng nghĩa vợ giận rồi lại thương
Cãi nhau là chuyện bình thường.
Cãi xong tâm sự trên giường cả đêm

* Còn trời, còn nước, còn non
Còn cô bán rượu, anh còn say sưa.

* Chó nào mà chó sủa không
Không người bán dạo cũng ông đi đường

* Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

* Cưới vợ thì cưới liền tay
Chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha

* Cha mẹ nuôi con biển hồ lay láng,
Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.

* Chim khôn kêu tiếng rảnh rang,
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.

D

* Dã tràng xe cát biển đông
Nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì


* Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân


* Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về

* Dù em con bế con bồng,
Thi đua yêu nước quyết không lơ là.

Đ

* Đi cho biết đó biết đây.
Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn.

* Đàn bà nói có là không
Nói yêu là ghét, nói buồn là vui.

* Đàn ông đi biển có đôi
Đàn bà đi biển mồ côi một mình.

* Đời người có một gang tay
Ai hay ngủ ngày còn được nửa gang.

* Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi
Mà chỉ khó vì lòng người ngại núi e sông.

* Đa tình thì vướng nợ tình,
Trách người đã vậy, trách mình sao đây !

* Đã cam quấn quit má đào,
Những mong chim nhạn mai trao chỉ hồng.

* Đêm qua ra đứng bờ ao,
Trông cá, cá lặn, trông sao, sao mờ.
Buồn trông con nhện giăng tơ
Nhện ơi, nhện hỡi, nhện chờ mối ai ?
Buồn trông chênh chếch sao Mai.
Sao ơi, sao hỡi, nhớ ai sao mờ?

* Đôi ta bắt gặp nhau đây,
Như con bò gầy gặp bãi cỏ hoang.

* Đôi ta như tượng mới tô,
Như chuông mới đúc, như chùa mới xây.

* Đôi ta như lửa mới nhen,
Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu.

* Đôi ta như rắn liu điu,
Nước chảy mặc nước, ta dìu lấy nhau.

* Đôi ta như ruộng năm sào,
Cách bờ ở giữa làm sao cho liền?

* Đôi ta như thể đồng tiền,
Đồng sấp, đồng ngửa, đồng nghiêng, đồng nằm.

* Đôi ta như thể con bài,
Đã quyểt thì đánh, đừng nài thấp cao
Đôi ta như đá với dao,
Năng siếc, năng sắc, năng chào, năng quen.

* Đôi ta như ngãi Phan Trần,
Khi xa ngàn dặm, khi gần bên đôi.

* Đôi ta như rượu với nem,
Đang say ngây ngất, ai dèm chớ xa.

* Đôi ta như lúa đòng đòng,
Đẹp duyên nhưng chẳng đẹp lòng mẹ cha
Đôi ta như chỉ xe ba,
Thầy mẹ xe ít, đôi ta xe nhiều.

* Đêm nằm lưng chẳng tới giường,
Trông cho mau sáng ra đường gặp em.

* Đi ngang thấy ngọn đèn chong chóng,
Thấy em nho nhỏ, muốn bồng mà ru.

* Đường dài ngựa chạy biệt tăm,
Người thương có nghĩa trăm năm cũng về.

* Đầu năm ăn quả thanh yên,
Cuối năm ăn bưởi cho nên đèo bòng.
Vì cam cho quýt đèo bòng,
Vì em nhan sắc cho lòng nhớ thương.

* Đêm khuya thiếp mới hỏi chàng:
Cau xanh ăn với trầu vàng xứng chăng?
Trầu vàng nhá lẫn cau xanh,
Duyên em sánh với tình anh tuyệt vời.

* Đói lòng ăn nửa trái sim,
Uống lưng bát nước đi tìm người thương
Người thương, ơi hỡi, người thương,
Đi đâu mà để buồng hương lạnh lùng.

* Đôi ta cùng bạn chăn trâu,
Cùng mặc áo vá nhuộm nâu một hang.
Bao giờ cho gạo bén sang,
Cho trăng bén gió, cho nàng bén anh.

* Đường xa thì thật là xa,
Mượn mình làm mối cho ta một người.
Một người mười tám đôi mươi,
Một người vừa đẹp vừa tươi như mình.

* Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà,
Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn.
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn,
Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.

* Đêm qua vật đổi sao dời,
Tiếc công gắn bó nhỡ lời giao đoan.

* Đêm qua trời sáng trăng rằm,
Anh đi qua cửa em nằm không yên.
Mê anh chẳng phải mê tiền,
Thấy anh lịch sự có duyên dịu dàng.
Thấy anh em những mơ màng,
Tưởng rằng đây đấy phượng hoàng kết đôi.
Thấy anh chưa kịp ngỏ lời,
Ai ngờ anh đã vội dời gót loan.
Thiếp tôi mê mẩn canh tàn,
Chiêm bao như thấy anh chàng ngồi bên.
Tỉnh ra lẳng lặng yên nhiên,
Tương tư bệnh phát liên miên cả ngày.
Nghĩ rằng duyên nợ từ đây,
Xin chàng hãy lại chơi đây chút nào.
Cho thiếp tỏ thiệt thấp cao!

* Đợi chờ trúc ở với mai,
Đợi chờ anh ở với ai chưa chồng.

* Đi qua nghiêng nón, cúi lưng,
Anh không chào, em không hỏi, vì chưng đông người.

* Đôi ta thương mãi nhớ lâu,
Như sông nhớ nước, như nhành dâu nhớ tằm.

* Đấy, đây xứng đáng cũng vừa,
Xin đừng kén chọn lọc lừa nơi nao.

* Đu đủ tía, giềng giềng cũng tía,
Khoai lang ngâm, ngọn mía cũng giâm.
Củi kia chen lẫn với trầm,
Em giữ sao cho khỏi, kẻo lầm, bớ em!

* Đi đâu bỏ nhện giăng mùng,
Bỏ đôi chiếu lạnh, bỏ phòng quạnh hiu!

* Đại Hoàng phong cảnh hữu tình,
Của nhiều đất rộng gái xinh trai tài.

* Đố ai lặn xuống vực sâu,
Mà đo miệng cá, uốn câu cho vừa.

* Đố ai bắt chạch đằng đuôi,
Bắt chim đầu cánh, bắt người trong trăng.

* Đố ai biết đá mấy hòn,
Tua rua mấy chiếc, trăng tròn mấy đêm.

* Đố ai lượm đá quăng trời,
Đem gầu tát biển, ghẹo người trong trăng.

* Đom đóm bay ra, trồng cà tra đỗ,
Tua rua bằng một, cất bát cơm chăm.
Tháng tư mua nứa đan thuyền,
Tháng năm tháng sáu gặt miền ruộng chiêm.

* Đố ai tát bể Đông Khê,
Tát sông Bồ Đề, trăng tròn mấy đêm.

* Đông Thành là mẹ là cha,
Đói cơm rách áo thì ra Đông Thành.

* Đường vô xứ Nghệ quanh quanh,
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ.
Ai vô xứ Nghệ thì vô!

* Đường lên Mường Lễ bao xa?
Trăm bảy mươi thác, trăm ba mươi ghềnh.

* Đường lên xứ Lạng bao la?
Cách một trái núi với ba quãng đồng.
Ai ơi, đứng lại mà trông,
Kìa núi thành Lạng, kìa sông Tam Cờ…

* Đường về Kiếp Bạc bao xa?
Đường về Kiếp Bạc có cây đa Bồ Đề.
Có yêu anh cắp nón ra về,
Giàu ăn, khó chịu chớ hề thở than.

* Đất ta bể bạc, non vàng,
Bể bạc Nam Hải, non vàng Bồng Miêu.

* Đố ai biết lúa mấy cây,
Biết sông mấy khúc, biết cây mấy tầng.

* Đi bộ thì khiếp Hải Vân,
Đi thuyền thì khiếp sóng Thần, hang Dơi.
Yêu nhau cho thịt cho xôi,
Ghét nhau đưa đến Kim Bôi , Hạ Bì.

* Đò từ Đông Ba, đò qua Đập Đá,
Đò từ Vĩ Dạ thẳng ngả Ba Sình.
Lờ đờ bóng ngả trăng chênh,
Tiếng hò xa vọng, nặng tình nước non.

* Đức Thọ gạo trắng nước trong,
Ai về Đức Thọ thong dong con người.

* Đầm Đại Từ hoa sen thơm ngát
Giếng Đại Từ nước mát nước trong
Dòng Tô uốn khúc lượn quanh
Đất nuôi trẻ nhỏ lừng danh trong ngoài.

* Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm.

* Đố anh con rết mấy chân?
Núi Đầu Mâu mấy thước, chợ Hôm mấy người?

* Đất Châu Thành anh ở
Xứ Cần Thơ nọ em về
Bấy lâu sông cận biển kề
Phân tay mai trúc dầm dề hột châu.

* Đống Đa ghi để lại đây,
Bên kia thanh miếu, bên này Bộc am.

* Đồng Nai có bốn rồng vàng,
Lộc họa Lễ phú San đàn Nghĩa thi.

* Đời vua Thái Tổ, Thái Tông,
Con bế con bồng, con dắt, con mang.
Bò đen húc lẫn bò vàng,
Hai con húc chắc, đâm quàng xuống sông.
Thằng bé chạy về bảo ông
”Bò đen ta ngã xuống sông mất rồi”.

* Đàn ông miệng rộng thì tài,
Đàn bà miệng rộng điếc tai láng giềng.

* Đàn ông nông nổi giếng khơi,
Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu.

* Đói thì đầu gối phải bò,
Cái chân hay chạy cái giò hay đi.

* Đồng tiền không phấn không hồ,
Sao mà khéo điểm khéo tô mặt người!

* Đem chuông đi đấm nước người,
Chẳng kêu cũng đấm ba hồi lấy danh.

* Đi đâu mà bỏ mẹ già,
Gối nghiêng ai sửa, tách trà ai dâng.

* Đói lòng ăn hột chà là,
Để cơm nuôi mẹ , mẹ già yếu răng.

* Đẻ con chẳng dạy chẳng răn,
Thà rằng nuôi lợn mà ăn lấy lòng.

* Đã sinh ra kiếp ở đời,
Trai thời trung hiếu đôi vai cho tròn.
Gái thời trinh tịnh lòng son,
Sớm hôm gìn giữ kẻo còn chút sai.
Trai lành gái tốt ra người,
Khuyên con trong bấy nhiêu lời cho chuyên.

* Đã rằng là nghĩa vợ chồng,
Dầu cho nghiêng núi, cạn sông chẳng rời.

* Đắng cay cũng thể ruột rà,
Ngọt ngào cho lắm cũng là người dưng.
Em chồng ở với chị dâu,
Coi chừng kẻo nó giết nhau có ngày.
Con cô, con cậu thì xa,
Con chú, con bác thật là anh em.

* Đói thì ăn ngô, ăn khoai,
Đừng ở với dượng, điếc tai láng giềng.

* Đường đi những lách cùng lau,
Cha mẹ tham giàu ép uổng duyên con.
Duyên sao cắc cớ, hỡi duyên!
Cầm gương, gương tối, cầm vàng, vàng phai.

* Đừng nài lương giáo khác dòng,
Vốn đều con Lạc cháu Hồng khi xưa.

* Đôi ta như cái đòng đòng,
Đẹp duyên, nhưng chẳng đẹp lòng mẹ cha.

G

* Gió đưa cây cải về trời,
Rau răm ở lại, chịu lời đắng cay.

* Gió đưa cành trúc la đà,
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương.


H

* Hoa thơm ai chẳng muốn đeo
Người khôn ai nỡ cứ theo nặng lời

* Hoa thơm ai chẳng nâng niu
Người khôn ai chẳng mến yêu mọi bề

* Hôm qua tát nước đầu đình,
Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Em được thì cho anh xin,
Hay là em (còn) để làm tin trong nhà.
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu.


K

* Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

L

* Làm trai cho đáng nên trai,
Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng.


* Làm trai cho đáng nên trai
Xuống Đông, Đông tĩnh. Lên Đoài, Đoài yên


* Làm trai cho đáng nên trai,
Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào.


* Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.


* Ngoài miệng thì nói Nam mô
Trong lòng thì chứa ba bồ dao găm


* Làm trai lấy được vợ hiền
Như cầm đồng tiền mua được của ngon


* Làm trai quyết chí tu thân
Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo


* Lên non mới biết non cao,
Nuôi con mới biết công lao mẹ hiền.

M

* Một cây làm chẳng nên non,
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.


* Mười năm lưu lạc giang hồ,
Một ngày tu tỉnh, cơ đồ lại nên.


* Mấy đời bánh đúc có xương,
Mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng.


* Mẹ già như chuối Bà Hương,
Như xôi nếp một, như đường mía lao.


* Mẹ già như chuối chín cây,
Gió lay mẹ rụng, con phải mồ côi.

* Muốn sang thi bắc cầu Kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy

N


* Nhà Bè nước chảy chia hai,
Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về.

*Nhớ ai bổi hổi bồi hồi,
Như đứng đống lửa như ngồi đống than.


*Người đâu gặp gỡ làm chi,
Trăm năm biết có duyên gì hay không.


*Nhiễu điều phủ lấy giá gương,
Người trong một nước phải thương nhau cùng.


*Nực cười châu chấu đá xe,
Tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng.

*Nói chín thì phải làm mười
Nói mười làm chín kẻ cười người chê

* Ngoài miệng thì nói Nam mô,
Trong lòng thì chứa ba bồ dao găm.

* Nghèo nhân nghèo nghĩa thì lo,
Nghèo tiền nghèo bạc chả lo là nghèo.

Ơ

* Ở đời muôn sự của chung
Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi

* Ớt nào mà ớt chẳng cay
Gái nào mà gái chẳng hay ghen chồng

* Ở sao cho vừa lòng người
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê